Kablo Kesiti Nasıl Hesaplanır? 1,5 mm mi 2,5 mm mi

Kablo kesiti nasıl hesaplanır: akım hesabı, sigorta ve kesit eşleşmesi, aydınlatma, priz ve ocak hatları için kesit, uzun hatlarda gerilim düşümü ve sık yapılan hatalar.

Evde yeni bir priz hattı çekilecek, mutfağa ankastre ocak takılacak ya da bahçeye elektrik götürülecek. İlk soru hep aynıdır: Kaç milimetre kablo kullanılmalı? İnce kablo ısınır, sigorta atar ve en kötü ihtimalle yangına yol açar. Gereğinden kalın kablo ise boşuna maliyettir.

Bu rehberde kablo kesitinin nasıl hesaplandığını, ev tesisatında hangi hatta hangi kesitin kullanıldığını, sigorta ile kablo arasındaki ilişkiyi ve uzun hatlarda gerilim düşümünü anlatıyoruz.

Önemli: Bina elektrik tesisatı yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Bu yazı doğru malzemeyi seçmeniz ve ustanızla aynı dili konuşmanız için genel bilgi verir.

Kablo Kesiti Nedir?

Kablo kesiti, kablonun içindeki iletkenin (bakır telin) kesit alanıdır ve mm² ile gösterilir. 3x2,5 mm² ifadesi, kablonun içinde her biri 2,5 mm² kesitli 3 damar (faz, nötr ve toprak) olduğu anlamına gelir.

Kesit büyüdükçe kablo daha fazla akımı ısınmadan taşır ve uzun mesafelerde daha az gerilim kaybeder.

Adım 1: Akımı Hesaplayın

Hattın taşıyacağı akım, bağlanacak cihazların toplam gücünden bulunur:

Akım (A) = Güç (W) / Gerilim (V)

Türkiye'de evlerde gerilim 230 volttur. Örneğin 3500 watt'lık bir yük: 3500 / 230 ≈ 15,2 amper çeker. Hat, bu akımı karşılayacak bir sigorta ve o sigortaya uygun kesitte kabloyla çekilmelidir.

Adım 2: Sigorta ve Kesiti Eşleştirin

Sigorta kabloyu korumak için vardır: kablonun taşıyabileceğinden fazla akım geçtiğinde devreyi keser. Bu yüzden sigorta değeri, kablonun taşıyabileceği akımı aşmamalıdır. Ev tesisatında yaygın eşleşmeler şunlardır:

Aydınlatma hatları: 1,5 mm² kablo, 10 A sigorta.
Priz hatları: 2,5 mm² kablo, 16 A sigorta. B16 sigorta bu hatlarda kullanılır.
Çamaşır, bulaşık makinesi ve klima: Ayrı hat, 2,5 mm² kablo, 16 A sigorta. Büyük klimalarda üreticinin istediği kesit kontrol edilmelidir.
Elektrikli ocak ve fırın: Ayrı hat, cihazın gücüne göre genellikle 4 mm² veya 6 mm² kablo ve 25 ile 32 A sigorta. B25 ve B32 otomatik sigorta bu hatlarda kullanılır.
Ana besleme (sayaçtan panoya): Evin toplam gücüne göre daha kalın kesit; bu hesap mutlaka elektrikçi tarafından yapılır.

Bu değerler yaygın uygulamadır; kablonun nasıl döşendiği (boru içinde, sıva altında, toplu geçiş), ortam sıcaklığı ve cihaz kılavuzundaki istekler kesiti değiştirebilir.

Adım 3: Uzun Hatlarda Gerilim Düşümünü Kontrol Edin

Kablo uzadıkça direnci artar ve hattın sonundaki gerilim düşer. Gerilim düşümü fazla olursa cihazlar verimsiz çalışır ve kablo ısınır. Bahçe, depo ve müstakil binalara giden uzun hatlarda bu yüzden kesit büyütülür.

Tek fazlı bakır kablo için yüzde gerilim düşümü yaklaşık olarak şu formülle hesaplanır:

%e = (200 × L × P) / (56 × S × U²)

L: Hat uzunluğu (metre)
P: Güç (watt)
S: Kablo kesiti (mm²)
U: Gerilim (230 volt)
56: Bakırın iletkenlik katsayısı

Örnek: 30 metre uzaklıktaki 3500 watt'lık bir yük 2,5 mm² kabloyla beslenirse gerilim düşümü yaklaşık %2,8 olur. Aynı hat 4 mm² kabloyla çekilirse düşüm yaklaşık %1,8'e iner. İç tesisatta kabul edilen sınırlar düşük olduğu için uzun hatlarda bir üst kesite geçmek genellikle doğru seçimdir.

Kesit Kadar Kablo Tipi de Önemli

Doğru kesit yanlış tipteki kabloyla kullanılırsa yine sorun çıkar. Kısaca:

Sabit tesisat (sıva altı, sıva üstü, boru içi): Tek telli bakır iletkenli NYA ve NYM kablolar kullanılır.
Uzatma kablosu ve cihaz bağlantısı: Çok telli, esnek TTR kablo kullanılır. Örneğin 3x1,5 mm TTR elektrik kablosu ve 3x2,5 mm TTR elektrik kablosu.

CCA kablolar hakkında: CCA, bakır kaplı alüminyum iletken demektir. Daha hafif ve ucuzdur, ancak direnci saf bakırdan yüksektir; aynı kesitte daha az akım taşır. Sabit bina tesisatında saf bakır iletkenli kablo tercih edilmelidir.

Ev içinde kullanılan uzatma kablolarının kalınlığı için grup priz ve uzatma kablosu rehberimize göz atabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Sigortayı büyütmek: Sık atan bir sigortayı daha büyüğüyle değiştirmek sorunu çözmez, kabloyu korumasız bırakır. Sigorta atıyorsa hattın yükünü azaltın veya yeni hat çekin.
Priz hattını 1,5 mm² çekmek: Isıtıcı, ütü ve kettle gibi cihazlar priz hattını zorlar; priz hatları 2,5 mm² olmalıdır.
Ocağı priz hattına bağlamak: Elektrikli ocak ve fırın her zaman ayrı ve kalın kesitli hattan beslenmelidir.
Topraksız tesisat: Toprak hattı olmayan tesisatta kaçak akım koruması işe yaramaz. Her hatta toprak damarı bulunmalıdır.
Kaçak akım rölesini unutmak: Panoda kaçak akım rölesi, insanı elektrik çarpmasına karşı koruyan temel parçadır.

Sigorta, sigorta kutusu ve tesisat malzemelerini Elektrik Tesisat Malzemesi kategorimizde bulabilirsiniz. Duvarda priz ve anahtar seçimi için lamba anahtarı ve priz rehberimize bakabilirsiniz.

Satıcılar İçin: Elektrik Tesisat Malzemeleri

Kablo, sigorta ve tesisat malzemeleri elektrikçi ve nalbur müşterilerinin düzenli ihtiyacıdır. Ürün başlığında kesit, damar sayısı, iletken tipi (bakır veya CCA) ve metraj açıkça yazılmalıdır; bu bilgiler eksik olduğunda iade artar.

Toptan alım: Toptan Satış sayfamızdan teklif isteyebilirsiniz; minimum alım şartı yoktur.
Stok tutmadan satış: Ulu İthalat XML bayiliği ile elektrik ürünlerini mağazanıza aktarabilir, siparişleri doğrudan müşterinize gönderebiliriz.

Sık Sorulan Sorular

1,5 mm kablo kaç amper taşır?

Ev tesisatında 1,5 mm² bakır kablo genellikle 10 amper sigortayla korunur ve aydınlatma hatlarında kullanılır. Kablonun döşenme şekli ve ortam sıcaklığı taşıyabileceği akımı değiştirir.

2,5 mm kablo kaç watt taşır?

Ev tesisatında 2,5 mm² bakır kablo genellikle 16 amper sigortayla kullanılır. 230 voltta bu yaklaşık 3500 watt toplam yük demektir. Priz hatları ve çamaşır makinesi gibi cihaz hatları bu kesitle çekilir.

Elektrikli ocak için kaç mm kablo gerekir?

Elektrikli ocak ve fırınlar ayrı bir hattan beslenir. Cihazın gücüne göre genellikle 4 mm² veya 6 mm² kablo ve 25 ile 32 amper sigorta kullanılır. Cihazın montaj kılavuzundaki değer esas alınmalıdır.