TTR, NYM ve NYA Kablo Farkı Nedir? Hangisi Nerede Kullanılır
TTR, NYM ve NYA kablo arasındaki fark, harflerin anlamı, damar renkleri, bakır ve CCA iletken farkı ve uzatma, sıva altı ve boru içi tesisatta hangi kablonun kullanılacağı.
Elektrik malzemecisinde "TTR mi istiyorsunuz, NYM mi?" sorusuyla karşılaşan çoğu kişi aradaki farkı bilmez. Oysa bu harfler kablonun nerede kullanılabileceğini belirler: uzatma kablosuna uygun bir kablo sıva altında, sıva altı kablosu ise sürekli bükülen bir cihaz kordonunda doğru sonuç vermez.
Bu rehberde TTR, NYM ve NYA kablo arasındaki farkı, harflerin anlamını ve hangi kablonun nerede kullanıldığını sade bir dille anlatıyoruz.
Kısaca Fark
- TTR: Çok telli, esnek, hafif hizmet tipi kablo. Uzatma kablosu, grup priz ve ev aletlerinin kordonunda kullanılır.
- NYM: Tek telli (som) iletkenli, sağlam dış kılıflı tesisat kablosu. Binalarda sabit tesisatta, sıva altında ve sıva üstünde kullanılır.
- NYA: Tek damarlı, dış kılıfı olmayan tesisat kablosu. Boru veya kablo kanalı içinden geçirilerek kullanılır.
TTR Kablo Nedir?
TTR kablonun her damarı çok sayıda ince bakır telden oluşur. Bu yapı kabloyu esnek yapar: bükülür, sarılır, makaraya dolanır ve kırılmaz. Damarlar PVC ile yalıtılır ve hepsi ortak bir PVC kılıfın içindedir.
- Kullanım yerleri: Uzatma kabloları, grup prizler, makaralı kablolar, ev aletlerinin kordonları ve hareket eden cihaz bağlantıları.
- Uygun olmadığı yerler: Bina içindeki sabit tesisat ve toprak altı. Uzun süre güneş altında kalan dış mekân bağlantılarında da kılıf zamanla sertleşip çatlar.
- Ölçü: 2x1,5 mm² topraksız, 3x1,5 mm² ve 3x2,5 mm² topraklı kullanımlar içindir. Örneğin 2x1,5 mm TTR, 3x1,5 mm TTR ve 3x2,5 mm TTR elektrik kablosu.
Uluslararası karşılığı genellikle H05VV-F olarak geçer; buradaki F harfi esnek (flexible) anlamına gelir.
NYM Kablo Nedir?
NYM kablonun damarları tek parça (som) bakır telden oluşur. Damarlar ayrı ayrı yalıtılır, aralarına dolgu konur ve en dışta kalın bir PVC kılıf bulunur. Bu yapı kabloyu mekanik etkilere karşı dayanıklı ama esnekliği az yapar.
- Kullanım yerleri: Konut, ofis ve işyerlerinde sıva altı ve sıva üstü sabit tesisat, kuru ve nemli iç mekânlar.
- Uygun olmadığı yerler: Sürekli bükülen ve hareket eden bağlantılar. Tek telli iletken sık bükülünce kırılabilir.
NYA Kablo Nedir?
NYA, tek damarlı ve tek telli bir iletkendir; üzerinde yalnızca kendi PVC yalıtımı vardır, ortak dış kılıfı yoktur. Bu yüzden doğrudan sıvaya gömülmez; spiral boru, pvc boru veya kablo kanalı içinde kullanılır. Her damar ayrı çekildiği için faz, nötr ve toprak renklerle ayrılır.
Benzer tek damarlı ama çok telli olan türüne NYAF denir; esnek olduğu için daha çok elektrik panolarının iç bağlantılarında kullanılır.
Harfler Ne Anlama Gelir?
- N: Alman norm sistemine (VDE) göre standart kablo.
- Y: PVC yalıtım.
- A: Tek damarlı iletken (NYA).
- M: Montaj tipi, yani sabit tesisat kablosu (NYM).
- F: Çok telli, esnek iletken (NYAF).
- TTR: Yerleşik ticari adıdır; çok telli, PVC yalıtımlı ve PVC kılıflı hafif hizmet kablosunu ifade eder.
Damar Renkleri
- Kahverengi (bazen siyah veya gri): Faz.
- Mavi: Nötr.
- Sarı-yeşil: Toprak.
Eski tesisatlarda farklı renkler kullanılmış olabilir; renge güvenmeden önce faz kalemi veya ölçü aletiyle kontrol edin.
Bakır mı, CCA mı?
Aynı tip ve kesitteki kablolar iki farklı iletkenle satılabilir:
- Saf bakır: Direnci düşüktür, ısınmaz ve uzun ömürlüdür. Sabit tesisatta tercih edilmelidir.
- CCA (bakır kaplı alüminyum): Daha hafif ve ucuzdur; ancak direnci daha yüksektir, aynı kesitte daha az akım taşır ve ek yerlerinde ısınmaya daha yatkındır. Örneğin 3x1,5 mm² CCA TTR kablo daha hafif yüklerde ve kısa mesafelerde kullanılabilir.
Ürün başlığında ve kablo üzerinde iletken tipinin yazılı olduğundan emin olun.
Hangisini Almalıyım?
- Kendime uzatma kablosu yapacağım: TTR. Topraklı fiş ve priz için 3 damarlı.
- Evime yeni priz hattı çekilecek: Boru içinden geçecekse NYA, doğrudan sıva altına veya sıva üstüne gidecekse NYM. Kesit seçimi için kablo kesiti rehberimize bakın.
- Bir cihazın kordonunu değiştireceğim: Cihazın orijinal kordonuyla aynı kesitte TTR.
- Hoparlör veya düşük gerilimli bağlantı: Bunlar için ayrı kablolar kullanılır; şebeke elektriği için kullanılmaz.
Tüm kablo ve tesisat malzemelerini Elektrik Tesisat Malzemesi kategorimizde görebilirsiniz.
Satıcılar İçin: Kablo Satışı
Kablo, ağır ve hacimli bir ürün olduğu için kargo maliyeti dikkatle hesaplanmalıdır; 100 metrelik makaralar desi olarak yüksek çıkar. Ürün başlığında tip, damar sayısı, kesit, iletken (bakır veya CCA) ve metraj mutlaka yer almalıdır.
- Toptan alım: Toptan Satış sayfamızdan teklif isteyebilirsiniz; minimum alım şartı yoktur.
- Stok tutmadan satış: Ulu İthalat XML bayiliği ile elektrik ürünlerini mağazanıza aktarabilir, siparişleri doğrudan müşterinize gönderebiliriz.
Sık Sorulan Sorular
TTR kablo sıva altında kullanılır mı?
Önerilmez. TTR esnek bir hafif hizmet kablosudur ve uzatma kablosu, cihaz kordonu gibi hareketli bağlantılar için üretilir. Sıva altı sabit tesisatta NYM veya boru içinde NYA kullanılır.
NYM ile NYA arasındaki fark nedir?
NYM birden fazla damarı ortak bir dış kılıf içinde taşır ve doğrudan sıva altında veya üstünde kullanılabilir. NYA ise tek damarlıdır, dış kılıfı yoktur ve boru veya kablo kanalı içinden geçirilmelidir.
Uzatma kablosu için hangi kablo kullanılır?
Uzatma kablosu için çok telli ve esnek TTR kablo kullanılır. Topraklı prizler için 3 damarlı, ev içi kullanımda 3x1,5 mm², uzun mesafede ve yüksek güçlü aletlerde 3x2,5 mm² tercih edilir.
CCA kablo güvenli mi?
CCA kablo, saf bakıra göre daha yüksek dirençlidir ve aynı kesitte daha az akım taşır. Hafif yüklerde kullanılabilir; ancak bina içi sabit tesisatta ve yüksek güçlü cihaz hatlarında saf bakır kablo tercih edilmelidir.
Kablodaki sarı-yeşil damar nedir?
Sarı-yeşil damar toprak hattıdır. Kaçak akımı toprağa ileterek elektrik çarpmasına karşı koruma sağlar. Bu damar asla faz veya nötr olarak kullanılmamalıdır.